Tóm tắt

Nghiên cứu tối ưu hóa quy trình chiết xuất chlorophyll từ lá riềng Việt Nam đã được thực hiện bằng phương pháp bề mặt đáp ứng (RSM). Ảnh hưởng kết hợp của 3 biến độc lập bao gồm: thời gian chiết, nhiệt độ chiết và tỷ lệ dung môi/mẫu đã được khảo sát sử dụng mô hình bậc hai tâm xoay (Central Composite Design).

Khi so sánh các nhân tố độc lập, kết quả phân tích phương sai (ANOVA) cho thấy tỷ lệ thể tích dung môi/khối lượng mẫu rắn có ảnh hưởng mạnh nhất đến hiệu suất chiết xuất trong khi các tương tác giữa các biến không có ý nghĩa thống kê (p > 0,05). Điều kiện chiết xuất tối ưu được xác định tại nhiệt độ 57,5oC, thời gian 45 phút và tỷ lệ lỏng/rắn 50:1 (mL/g), cho hàm lượng chlorophyll đạt 235,56 ± 2,17 mg/100g. Kết quả thực nghiệm có độ tương thích cao với mô hình dự đoán (> 97%). Phương pháp đã được ứng dụng để phân tích 13 mẫu thực tế cho thấy lá riềng là nguồn nguyên liệu tiềm năng cho chiết xuất chlorophyll tự nhiên.

Từ khóa:

lá riềng, chlorophyll, chiết xuất, tối ưu hóa, phương pháp bề mặt đáp ứng

Trích dẫn

[1]. U.S. Food and Drug Administration, "HHS, FDA to phase out petroleum-based synthetic dyes in nation’s food supply," Apr. 22, 2025. [Online]. Available: https://www.fda.gov/news-events/press announcements/hhs-fda-phase-out-petroleum-based-synthetic-dyes-nations-food-supply
[2]. American Chemical Society, "Chlorophyll," Molecule of the Week, 2019. [Online].
[3]. H. Scheer, "Chlorophylls: A personal snapshot," Molecules, vol. 27, no. 3, pp. 1093, 2022.
[4]. R. Mandal and G. Dutta, "From photosynthesis to biosensing: Chlorophyll proves to be a versatile molecule," Trends in Analytical Chemistry , vol. 154, pp. 116738, 2022.
[5]. M. Sitarek-Andrzejczyk, J. Dobrzyński, P. Orliński, and J. L. Przybył, “Balancing yield and stability: optimizing leaf pigment extraction to minimize chlorophyll degradation,” Planta, vol. 263, no. 1, 2026.
[6]. S. B. Kim, J. Bisson, J. Brent Friesen, G. F. Pauli, and C. Simmler, "Selective chlorophyll removal method to degreen botanical extracts," Journal of Natural Products., vol. 83, no. 6, pp. 1846–1858, 2020.
[7]. A. M. Shehata, S. M. Abdel-Hameed, A. F. Anter, and R. R. Abdelsalam, “Ultrasound assisted extraction enhances phytochemical profile and functional properties of moringa leaf extract with protection against gentamicin induced nephrotoxicity,” Scientific Reports., vol. 15, no. 1, 2025.
[8]. O. J. S. Gomes, A. Leitão, H. C. de Sousa, L. M. Gando-Ferreira, and M. E. M. Braga, "Bioactive compounds extraction from Moringa oleifera leaves: A comparative study of vacuum-assisted and bed stirred extractions," Journal of Food Science., vol. 90, no. 11, pp. e70700, 2025.
[9]. M. Yildirim, M. Erşatır, S. Poyraz, M. Amangeldinova, N. O. Kudrina, and N. V. Terletskaya, "Green extraction of plant materials using supercritical CO₂: Insights into methods, analysis, and bioactivity," Journal of Supercritical Fluids, vol. 188, pp. 105857, 2024.
activity
[10]. N. Q. Dung, D. L. T. Thu, N. T. Thuy, N. T. Hong, and T. T. Kim, "Kinetic study on chlorophyll and antioxidant from Polyscias fruticosa (L.) Harms leaves via microwave-assisted extraction," Molecules, vol. 26, no. 12, pp. 3762, 2021.
[11]. N. H. K. Nguyen, N. T. Diem An, P. K. Anh, and T. T. Truc, “Microwave-assisted extraction of chlorophyll and polyphenol with antioxidant activity from Pandanus amaryllifolius Roxb. in Vietnam,” IOP Conference Series: Materials Science and Engineering ., vol. 1166, no. 1, pp. 012039, 2021.
[12]. D. B. T. Thien, V. N. Boi, N. D. Nghia, and D. X. Cuong, “Effect of various solvents and extraction methods on polyphenol, chlorophyll, and antioxidant activities of Centella asiatica grown in south-center, Vietnam,” International Journal of Pharmaceutical Research, vol. 13, no. 3, 2021.
[13]. L. C. Toan et al., "Reconstruction of the evolutionary biogeography reveals the origins of Alpinia Roxb. (Zingiberaceae): A case of ‘out-of-Asia’ migration to the Southern Hemisphere," Acta Botanica Brasilica., vol. 36, art. no. e2021abb0255, 2022.
[14]. N. Phuong Hanh and N. Quoc Binh, “Distribution of Alpinia (Zingiberaceae) and their use pattern in Vietnam,” Journal of Biodiversity & Endangered Species, vol. 02, no. 02, 2014 (in Vietnamese).
[15]. “eFloras.org Home.” Accessed: Jun. 27, 2026. [Online]. Available: http://www.efloras.org/
[16]. N. Q. Binh, N. P. Hanh, N. D. Trong, D. H. Chung, and N. T. Thanh, "New record of a plant species in Northern Vietnam belong to genus Alpinia Roxb. – Zingiberaceae for flora of Vietnam," VNU Journal of Science:Natural Sciences and Technology., vol. 35, no. 3, 2019 (in Vietnamese).
[17]. H. K. Lichtenthaler, "Chlorophylls and carotenoids: Pigments of photosynthetic biomembranes," Methods Enzymol., vol. 148, pp. 350–382, 1987.
[18]. Foodstuff - Determination of total chlorophyll content by spectrophotometric method, TCVN 13283:2021, 2021 (in Vietnamese).
[19]. W. Kong et al., “Optimization of ultrasound-assisted extraction parameters of chlorophyll from Chlorella vulgaris residue after lipid separation using response surface methodology,” Journal of Food Science and Technology., vol. 51, no. 9, p. 2006, 2012
[20]. A. Bucić-Kojić et al., "Study of solid–liquid extraction kinetics of total polyphenols from grape seeds," Journal of Food Engineering., vol. 81, no. 2, pp. 236–242, 2007.
[21]. B. Chand, M. Kumar, S. Prasher, A. Sharma, and M. Kumar, “Aprotic and protic solvent for extraction of chlorophyll from various plants: Chemical characteristic and analysis,” Journal of Physics: Conference Series., vol. 2267, no. 1, 2022.
[22]. Dianursanti, A. R. Siregar, Y. Maeda, T. Yoshino, and T. Tanaka, “The Effects of Solvents and Solid-to Solvent Ratios on Ultrasound-Assisted Extraction of Carotenoids from Chlorella vulgaris,” International Journal of Technology, vol. 11, no. 5, pp. 941–950, 2020.
[23]. D. Naviglio, P. Scarano, M. Ciaravolo, and M. Gallo, “Rapid Solid-Liquid Dynamic Extraction (RSLDE): A Powerful and Greener Alternative to the Latest Solid-Liquid Extraction Techniques,” Foods 2019, Vol. 8, Page 245, vol. 8, no. 7, p. 245, 2019.
[24]. AOAC International, "Appendix F: Guidelines for standard method performance requirements," in Official Methods of Analysis of AOAC International, 20th ed., Rockville, MD, USA: AOAC International, 2016, pp. content/uploads/2019/08/app_f.pdf