Website: https://vjfc.nifc.gov.vn/
Website: https://vjfc.nifc.gov.vn/
Do đặc thù khí hậu, nấm mốc và độc tố vi mốc là một trong những mối nguy lớn đối với an toàn thực phẩm tại Việt Nam. Trong bối cảnh việc ứng dụng các công nghệ bảo quản hiện đại còn hạn chế, tinh dầu (TD) thực vật được xem là một hợp chất tự nhiên đầy hứa hẹn trong kiểm soát nấm mốc, phù hợp với xu hướng chuộng chất bảo quản tự nhiên của người tiêu dùng. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính kháng nấm của TD kinh giới (Elsholtzia ciliata) thu hái tại Việt Nam, đồng thời so sánh hiệu quả kháng nấm của TD với citral. Citral, một monoterpene bao gồm neral và geranial, được công nhận là an toàn (GRAS). Kết quả phân tích TD kinh giới thu hái tại Hồng Vân, Hà Nội cho thấy nhóm dẫn xuất citral là thành phần chính của TD này (chiếm 47,12%). Cả TD kinh giới E. ciliata và citral đều ức chế sự phát triển của Aspergillus niger thông qua việc kìm hãm sự phát triển của hệ sợi nấm và làm chậm quá trình sinh bào tử. TD kinh giới có nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) và nồng độ diệt nấm tối thiểu (MFC) lần lượt là 0,34 mg/mL và 5,38 mg/mL, trong khi các giá trị này của citral thấp hơn, lần lượt là 0,18 mg/mL và 1,39 mg/mL. Như vậy, citral ở dạng đơn chất có hoạt tính kháng nấm mạnh hơn so với TD, khẳng định E. ciliata là một nguồn nguyên liệu tự nhiên phục vụ cho việc chiết xuất citral và ứng dụng trong phát triển các giải pháp kiểm soát nấm mốc.
hoạt tính kháng nấm, citral, Elsholtzia ciliata, tinh dầu, kinh giới
[1]. S. Aiswarya and N. S. Delna, "Prevalence of spoilage and mycotoxigenic fungi in commonly consumed foods and produce: A laboratory-based study," Library of Sciences, vol. 1, no. 1, 2026.
[2]. L. H. Nguyen and T. C. Tran, "Studies on the Aspergillus fr.: fri. of Fructus mali collected from the traditional medicine stores in Hanoi," Vietnam Journal of Community Medicine, vol. 65, special issue 5, pp. 222-227, 2024 (in Vietnamese).
[3]. T. T. H. Vo, T. T. Nguyen, T. M. N. Nguyen, and T. M. D. Nguyen, "Survival and growth of food borne harmful fungi during storage of Vietnamese ramie leaf rice cake," Journal of Dairy and Food Research, vol. 45, issue 1, pp. 135-140, 2024.
[4]. E. P. Petrović, K. Vrandečić, J. Cosić, T. Siber, and S. Godena, "Antifungal efficacy of essential oils and their predominant components against olive fungal pathogens," Agriculture, vol. 15, issue 3, 2025.
[5]. N. Q. Chi et al., "Chemotypic diversity, antimicrobial activities, and molecular docking analysis of essential oils from four elsholtzia species in Northern Vietnam," Crops, vol. 6, no. 1, p. 2, 2025.
[6]. M. Kashiri, "Effect of citral incorporation on the antimicrobial, barrier, mechanical, and UV-protective properties of pectin-beeswax films for food packaging applications," Applied Food Research, vol. 5, no. 2, 2025.
[7]. N. Karakaplan, E. Goz, E. Tosun, and M. Yuceer, "Optimization of hydrodistillation of essential oil from Mentha spicata L. by using response surface methodology," Latin American Applied Research, vol. 53, no. 3, pp. 203-213, 2023.
[8]. H. Wang et al., "Antifungal evaluation of plant essential oils and their major components against toxigenic fungi," Industrial Crops and Products, vol. 120, pp. 180-186, 2018.
[9]. L. Yu, Y. Zhou, Y. Chen, Y. Wang, Q. Gu, and D. Song, "Antifungal activity and mechanism of Litsea cubeba (Lour.) Persoon essential oil against the waxberry spoilage fungi Penicillium oxalicum and its potential application," International Journal of Food Microbiology, vol. 411, p. 110512, 2024.
[10]. S. Burt, "Essential oils: their antibacterial properties and potential applications in foods - a review," International Journal of Food Microbiology, vol. 94, no. 3, pp. 223-253, 2004.
[11]. L. Un Khasanah, S. Ariviani, E. Purwanto, and D. Praseptiangga, "Chemical composition and citral content of essential oil of lemongrass (Cymbopogon citratus (DC.) Stapf) leaf waste prepared with various production methods," Journal of Agriculture and Food Research, vol. 19, Mar. 2025.
[12]. F. A. Sheelmarevaa et al., "Composition and medicinal applications of Citrus essential oils: Current insights and future perspectives," Phytomedicine Plus, vol. 19, pp. 101570, 2025.
[13]. Y. R. Choi, M. K. Park, A. S. Lee, Y. S. Kim, and M. J. Kim, "Citral, a major component of lemon myrtle (Backhousia citriodora) essential oil, inhibits adipogenesis in 3T3-L1 preadipocytes during mitotic clonal expansion," Italian Journal of Food Science, vol. 37, no. 1, pp. 220-233, 2025.
[14]. O. O. Fatunmibi, O. T. Asekun, I. S. Njoku, and J. O. Ogah, "Chemical composition, antioxidant and antimicrobial Activity of the essential oil from the leaves of Cymbopogon citratus," American Journal of Essential Oils and Natural Products, vol. 11, no. 1, pp. 1-5, 2023.
[15]. M. M. Gutiérrez-Pacheco et al., "Mechanisms and applications of citral’s antimicrobial properties in food preservation and pharmaceuticals formulations," Antibiotics, vol. 12, no. 11, 2023.
[16]. T. Q. A. Tran and T. T. H. Vo, "Study on the chemical composition and antibacterial properties of Vietnamese balm essential oil (Elsholtzia ciliata)," Journal of Agricultural Science and Technology of the University of Agriculture and Forestry, vol. 6, no. 1, pp. 2881-2890, 2022 (in Vietnamese).
[17]. D. D. Nguyen et al., "Chemical composition of the essential oils of Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyl. grown in Phu Tho province," Journal of Science and Technology, vol. 27, no. 2, pp. 80-84, 2022 (in Vietnamese).
[18]. J. Y. Liang, J. Xu, Y. Y. Yang, Y. Z. Shao, F. Zhou, and J. L. Wang, "Toxicity and synergistic effect of elsholtzia ciliata essential oil and its main components against the adult and larval stages of Tribolium castaneum," Foods, vol. 9, no. 3, p. 345, 2020.
[19]. J. Ju, Y. Lei, Y. Guo, H. Yu, Y. Cheng, and W. Yao, "Eugenol and citral kills Aspergillus niger through the tricarboxylic acid cycle and its application in food preservation," LWT, vol. 173, 2023.
[20]. J. Glamočlija, M. Soković, V. Tešević, G. A. Linde, and N. B. Colauto, "Chemical characterization of Lippia alba essential oil: an alternative to control green molds," Brazilian Journal of Microbiology, vol. 42, no. 4, p. 1537, 2011.