Xơ tiêu hóa đã được chứng minh là mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe con người. Do đó, chất xơ thường được thêm vào trong rất nhiều sản phẩm thực phẩm bổ sung nhằm cải thiện lượng chất xơ tiêu thụ hàng ngày. Việc kiểm soát chất lượng các sản phẩm này gặp nhiều khó khăn do chất xơ gồm nhiều loại khác nhau, mỗi loại lại có phương pháp phân tích riêng. Nghiên cứu này xác định hàm lượng xơ hòa tan, xơ không tan và xơ tổng số trong thực phẩm bằng phương pháp kết hợp enzyme – khối lượng – sắc ký lỏng. Đây là phương pháp có thể xác định đồng thời xơ tổng số (TDF), xơ hòa tan (SDF), xơ không tan (IDF) trong một lần phân tích, thích hợp cho phân tích các mẫu thực phẩm phức tạp đặc biệt đối với các mẫu không có thông tin về loại chất xơ tồn tại bên trong. Phương pháp sử dụng enzyme α-amylase từ tụy lợn và amyloglucosidase để thủy phân tinh bột ở 37°C trong 4 giờ. Protein trong mẫu được thủy phân bằng protease. Chất xơ không hòa tan được xác định theo phương pháp khối lượng. Chất xơ hòa tan được xác định bằng phương pháp sắc ký lỏng với detector khúc xạ. Phương pháp đã được thẩm định đạt yêu cầu theo AOAC với các thông số: độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính, độ lặp lại (RSD từ 3,1% – 4,4%), độ tái lập (RSD 4,3% – 7,1%) và độ thu hồi (92,1% – 105,8%). Phương pháp cũng đã được áp dụng để phân tích 50 mẫu thực phẩm lấy ngẫu nhiên trên thị trường. Các sản phẩm từ tự nhiên như rau, quả, ngũ cốc chứa hàm lượng cao IDF (11,3 – 16,7 g/100g), phản ánh cấu trúc cellulose và lignin đặc trưng. Trong ngũ cốc, IDF dao động từ 5,8 – 9,9 g/100g. Thực phẩm chức năng và thực phẩm bổ sung có hàm lượng IDF thấp hơn đáng kể (0,6 – 3,4 g/100g), chủ yếu hiện diện ở dạng chất xơ hòa tan SDF, dao động từ 2,1 – 11,8 g/100g.
Xơ tiêu hóa, xơ hòa tan, xơ không tan, xơ tổng số, enzyme.
[1]. E. H. Hipsley, "Dietary “fibre” and pregnancy toxaemia," British medical journal, vol. 2, pp. 420-422, 1953.
[2]. N. G. Asp, "Development of dietary fibre methodology," Advanced dietary fibre technology, pp. 77-88, 2000.
[3]. D. Dhingra, M. Michael, H. Rajput, and R. Patil, "Dietary fibre in foods: a review," Journal of food science and technology, vol. 49, pp. 255-266, 2012.
[4]. B. V. McCleary and Collaborators, "Total dietary fiber (CODEX definition) in foods and food ingredients by a rapid enzymatic-gravimetric method and liquid chromatography: Collaborative study, first action 2017.16," Journal of AOAC International, vol. 102, pp. 196-207, 2019.
[5]. J. W. Anderson, P. Baird, R. H. Davis Jr, S. Ferreri, M. Knudtson, A. Koraym, et al., "Health benefits of dietary fiber," Nutrition reviews, vol. 67, pp. 188-205, 2009.
[6]. E. d. C. Tobaruela, A. d. O. Santos, L. B. de Almeida-Muradian, E. d. S. Araujo, F. M. Lajolo, and E. W. Menezes, "Application of dietary fiber method AOAC 2011.25 in fruit and comparison with AOAC 991.43 method," Food chemistry, vol. 238, pp. 87-93, 2018.
[7]. B. Ferjančič, M. Skrt, M. Korošec, and J. Bertoncelj, "Comparative analysis of dietary fibre determination by AOAC 991.43 and AOAC 2011.25 for frequently consumed foods in Slovenia," Food Chemistry, vol. 397, p. 133753, 2022.
[8]. B. V. McCleary, N. Sloane, A. Draga, and I. Lazewska, "Measurement of total dietary fiber using AOAC Method 2009.01 (AACC International Approved Method 32‐45.01): evaluation and updates," Cereal Chemistry, vol. 90, pp. 396-414, 2013.
[9]. R. E. Schmidt and M. Bunzel, “Evaluation of AOAC Method 2017.16: Detection of Oligosaccharides as Low Molecular Weight Soluble Dietary Fiber,” Cereal Chemistry, vol. 102, pp. 431-437, 2025.
[10]. B. V. McCleary and C. McLoughlin, "Determination of insoluble, soluble, and total dietary fiber in foods using a rapid integrated procedure of enzymatic-gravimetric-liquid chromatography: first action 2022.01," Journal of AOAC International, vol. 106, pp. 127-145, 2023.
[11]. K. Brunt and P. Sanders, "Improvement of the AOAC 2009.01 total dietary fibre method for bread and other high starch containing matrices," Food chemistry, vol. 140, pp. 574-580, 2013.
[12]. AOAC, "Appendix F: Guidelines for standard method performance requirements," AOAC Official Methods of Analysis, vol. 9, 2012.
[13]. Commission European, "Commission Implementing Regulation (EU) 2021/808 on the performance of analytical methods for residues of pharmacologically active substances used in food-producing animals and on the interpretation of results as well as on the methods to be used for sampling and repealing Decisions 2002/657/EC and 98/179/EC," 2021.