Website: https://vjfc.nifc.gov.vn/
Website: https://vjfc.nifc.gov.vn/
Các hợp chất N-nitrosamine trong thực phẩm là mối nguy hóa học nghiêm trọng đối với sức khỏe do tác hại gây ung thư cũng như không gây ung thư trên thận, lách, đường tiêu hóa và gan. Các sản phẩm thịt là nguồn thực phẩm chính phơi nhiễm các hợp chất này. Trong khuôn khổ một nghiên cứu hợp tác giữa Nga và Việt Nam, nghiên cứu đánh giá nguy cơ sức khỏe của cư dân Việt Nam đã được thực hiện bằng phương pháp luận đã được phát triển bởi Liên minh Kinh tế Á Âu. Kết quả cho thấy ở trẻ em dưới 6 tuổi và người trưởng thành 18-50 tuổi nguy cơ sức khỏe liên quan đến N-nitrosodimethylamine (NDMA) trong sản phẩm thịt ở mức không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, liều tham chiếu cho NDMA do US EPA thiết lập là các thông tin dựa trên dữ liệu hạn chế nên cần được xác định bằng thực nghiệm. Mục tiêu của nghiên cứu này là tổng quan các công trình đã công bố về tác dụng độc của N-nitrosamine và luận giải cho một thiết kế thử nghiệm nhằm xác định và nhận diện các dấu ấn sinh học phơi nhiễm và đáp ứng cho quá trình phơi nhiễm N-nitrosamine. Một thiết kế thử nghiệm 180 ngày nghiên cứu độc tính trường diễn của NDMA trên chuột Wistar sẽ được xây dựng phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế OECD và nguyên tắc Thực hành Phòng thí nghiệm Tốt (GLP). Số nhóm động vật thí nghiệm phơi nhiễm NDMA là 4 và một nhóm đối chứng. Việc phơi nhiễm NDMA qua đường uống sẽ được thực hiện bằng phương pháp cho ăn qua ống thông dạ dày 7 ngày mỗi tuần. Thử nghiệm bao gồm theo dõi hàng tháng các chỉ số sinh hóa (AST, ALT, GGT) và nồng độ NDMA trong máu. Thiết kế được tạo ra dự kiến sẽ giúp thiết lập các điểm xuất phát (mức tham chiếu, mức liều chuẩn) cho phơi nhiễm mạn tính, đồng thời cung cấp dữ liệu quan trọng cho đánh giá nguy cơ. Cân nhắc ba phương pháp tiếp cận đã được thiết lập trong các nghiên cứu thực nghiệm để tinh chỉnh các tham số đánh giá nguy cơ, phương pháp Liều chuẩn (BMD) đã được lựa chọn cho thiết kế thử nghiệm này.
N-nitrosamine, thử nghiệm độc học, đánh giá nguy cơ sức khỏe, độc tính gan, dấu ấn sinh học hiệu ứng
[1]. D. V. Suvorov, N. V. Zaitseva, P. Z. Shur et.al., “Health risk assessment associated with priority potentially hazardous chemical compounds detected in canned meat and meat-and-vegetable food for infants,” Problems of Nutrition, vol. 92, no. 4, pp. 38-48, 2023.
[2]. M. Hidajat, D. M. McElvenny, P. Ritchie, et al., “Lifetime exposure to rubber dusts, fumes and N-nitrosamines and cancer mortality in a cohort of British rubber workers with 49 years follow-up,” Occupational & Environmental Medicine (OEM), vol. 76, no. 4, pp. 250-258, 2019.
[3]. M. Boniol, A. Koechlin, P. Boyle, “Meta-analysis of occupational exposures in the rubber manufacturing industry and risk of cancer,” International Journal of Epidemiology, vol. 46, no. 6, pp. 1940-1947, 2017.
[4]. A. Roszczenko, J. Jablonski, Moniuszko-Jakoniuk J., “Effect of N-nitrosodimethylamine (NDMA) on activity of selected enzymes in blood serum of the rat,” Medycyna Pracy, no. 47, pp. 49-53, 1996.
[5]. K. F. Chooi, D. B. Rajendran, S. S. Phang, H. H. Toh, “The dimethylnitrosamine induced liver fibrosis model in the rat,” Journal of Visualized Experiments, no. 112, e54208, 2016.
[6]. M. Lathouri, A. Korre, M. Dusinska, S. Durucan, Human Health hazard assessment strategy for amine emissions around PCC facilities. Deliverable D3.3. Sustainable OPEration of post-combustion Capture plants (SCOPE), 2022.
[7]. S. Özbay, U. Şireli, “The effect of ascorbic acid, storage period and packaging material on the formation of volatile N-nitrosamine in sausages,” Journal of Food Science and Technology, no.59, 2021.
[8]. H. Lee, “Dietary exposure assessment for volatile N-nitrosamines from food and beverages for the U.S. population,” Food additives & contaminants. Part A, Chemistry, analysis, control, exposure & risk assessment, no. 41, pp. 1-12, 2024.
[9]. Technical Regulations of the Customs Union 021/2011 “On the safety of food products” [Online]. Available: https://eec.eaeunion.org/upload/medialibrary/6ad/TR-TS-PishevayaProd.pdf [Accessed 07/04/2025] (in Russian).
[10]. Health risks assessment associated with n-nitrosamines content in meat and meat products consumed by the population of the Socialist Republic of Vietnam. Report on Research work № 123121900014-8. Registered in the Russian Federation’s Scientific base. 2022.
[11]. Toxicological Profile for N-Nitrosodimethylamine (NDMA). USA, Atlanta: Agency for Toxic Substances and Disease Registry, 2023.
[12]. L. M. Anderson, A. Giner-Sorolla, D. Ebeling, J.M. Budinger, “Effects of imipramine, nitrite, and dimethylnitrosamine on reproduction in mice,” Research Communications in Chemical Pathology and Pharmacology, no. 19, pp. 311-327, 1978.
[13]. Provisional Peer Reviewed Toxicity Values for N-Nitrosodimethylamine (CASRN 62-75-9). USA, Cincinnati: U.S. Environmental Protection Agency, 2007.
[14]. S. A. Sheweita, M. H. Mostafa, “N-Nitrosamines and their effects on the level of glutathione, glutathione reductase and glutathione S-transferase activities in the liver of male mice,” Cancer Letters, vol. 99, no. 1, pp. 29-34, 1996.
[15]. D. V. Suvorov, P. Z. Shur, S. E. Zelenkin, “On the issue of determining tolerable daily intake of total N-nitrosamines for toddlers,” Health Risk Analysis, no. 4, pp. 72-80, 2024.
[16]. J. Gao, G. J. Wang, Z. Wang et.al., “High CYP2E1 activity correlates with hepatofibrogenesis induced by nitrosamines,” Oncotarget, vol. 8, no 68, pp. 112199–112210, 2017.
[17]. S. D. Khanna, D. Puri, “The hepatotoxic effects of dimethyl- nitrosamine in the rat,” Journal of Pathology and Bacteriology, no. 91, pp. 605-608, 1966.
[18]. J. Moniuszko-Jakoniuk, A. Roszczenko, J. Dzieciol, “Influence of low concentrations of N-nitrosodimethylamine on the iron level and histopathological picture of rats liver, spleen and bone marrow,” Acta Poloniae Toxicologica, vol. 7, no. 2, pp. 179-186, 1999.
[19]. M. Lathouri, A. Korre, M. Dusinska, S. Durucan, Human Health hazard assessment strategy for amine emissions around PCC facilities. Deliverable D3.3. Trondheim, Norway: Sustainable OPEration of post-combustion Capture plants (SCOPE), 2022.
[20]. X. Yang, W.F. Salminen, L.K. Schnackenberg, “Current and emerging biomarkers of hepatotoxicity,” Current Biomarker Findings, no. 2, pp. 43-55, 2012.
[21]. M. Shashikala, R. Rohini, M. Ceema, R.M. Ganga, M. Shaheda, “Comprehensive Review on Biomarkers in Hepatotoxicity: From Conventional Indicators to Omics‑Driven Discoveries,” Biosciences Biotechnology Research Asia, vol. 22, no. 3, 2025.
[22]. H. Guo, X. Xu, J. Zhang et.al., “The Pivotal Role of Preclinical Animal Models in Anti-Cancer Drug Discovery and Personalized Cancer Therapy Strategies,” Pharmaceuticals, vol. 17, 2024.
[23]. V. Chaurasia, M. L. Aggarwal, M. C. Garg, “Biochemical and Histological Evaluation of Penoxsulam Herbicide on an Animal Model,” Journal of Pharmaceutical Research International, vol. 34, no. 4B, pp. 12-23, 2022.
[24]. OECD, Test No. 452: Chronic Toxicity Studies. Paris: OECD Publishing, 2018.
[25]. K. Kogure, M. Ishizaki, Nemoto M. et.al., “A comparative study of the anatomy of rat and human livers,” Journal of Hepato-Biliary-Pancreatic Sciences, no. 6, pp. 171-175, 1999.
[26]. A. Muzhikyan, K. Zaikin, J. Guschin et.al., “Comparative morphology of human and laboratory animal’s liver and gall bladder,” International Journal of Veterinary Medicine, no. 4, pp. 117-127, 2017.
[27]. M. Stojanović, M. B. Čolović, J. Lalatović et.al., “Monolacunary Wells-Dawson Polyoxometalate as a Novel Contrast Agent for Computed Tomography: A Comprehensive Study on In Vivo Toxicity and Biodistribution,” International Journal of Molecular Sciences, no. 25, pp. 2569, 2024.
[28]. R. Wilson, “Predicting the carcinogenicity of chemicals in humans from rodent bioassay data,” Environmental Health Perspectives, no. 94, pp. 195-218, 1991.
[29]. D.O. Shatalov, S.A. Kedik, N.V. Krupenchenkova et.al., “Acute Toxicity of The Pharmaceutical Substance Branched Oligohexamethyleneguanidine Hydrochloride at Mice and Rats after Intragastric Administration,” American Journal of Biomedical Science & Research, vol. 2, no. 4, pp. 76-77, 2019.
[30]. OECD Principles on Good Laboratory Practice. Paris: Environment Directorate Organisation for Economic Co-operation and Development, 1998.
[31]. M. Akinaw, S. P. Nair, R. E. Usure et.al., “Nephroprotective Effect of the Leaf Extract of Ajuga remota Benth Against Gentamicin-Induced Nephrotoxicity in Swiss Albino Mice,” Journal of Experimental Pharmacology, no. 16, pp. 159 – 171, 2024.
[32]. OECD Guidance Document 116 on the Conduct and Design of Chronic Toxicity and Carcinogenicity Studies, Supporting Test Guidelines 451, 452 and 453: Second edition. Paris: OECD Publishing, 2014.
[33]. A. M. Lynch, J. Howe, D. Hildebrand, J. S. Harvey, M. Burman, D. S. G. Harte, L. Chen, C. Kmett, W. Shi, C. F. McHugh, K. K. Patel, V. Junnotula, J. Kenny, R. Haworth, J. W. Wills, “N-Nitrosodimethylamine investigations in Muta™ Mouse define point-of-departure values and demonstrate less-than-additive somatic mutant frequency accumulations,” Mutagenesis, vol. 39, pp. 96-118, 2024.
[34]. R. Peto, R. Gray, P. Brantom, P. Grasso, “Nitrosamine carcinogenesis in 5120 rodents: chronic administration of sixteen different concentrations of NDEA, NDMA, NPYR and NPIP in the water of 4440 inbred rats, with parallel studies on NDEA alone of the effect of age of starting (3, 6 or 20 weeks) and of species (rats, mice or hamsters),” IARC Scientific Publications, vol. 57, pp. 627-665, 1984.
[35]. J. T. Alves, L. Magalhães, J. V. Francisco de Aquino, O. G. Vitale, G. F. Rosalem, G. K. Marraschi, R. L. M. Castro, S. T. C. Dos Santos, L. T. Nagaoka, J. Stein, H. Hisano, B. C. Jorge, A. C. Arena, “Combined Maternal and Paternal Low‐Dose N‐Nitrosodimethylamine Exposure: Maternal Alterations and Developmental Toxicity in Rats,” Birth Defects Research, no. 117, 2025.
[36]. F. Sewell, J. M. Edwards, H. Prior, et.al., “Opportunities to Apply the 3Rs in Safety Assessment Programs,” ILAR Journal, vol. 57, no. 2, pp. 234–245, 2022.
[37]. J. R. Buchanan, L. T. Burka, R. L. Melnick, “Purpose and guidelines for toxicokinetic studies within the National Toxicology Program.,” Environmental Health Perspectives, no. 105, pp. 468 – 471, 1997.
[38]. S. Solanki, Y. Yadav, S. Dutta et.al., “Morphological and Skeletal Abnormalities Induced by Rolapitant: An Antiemetic Agent.,” Cureus, vol. 14, no. 8, p. e28097, 2022.
[39]. U.S. EPA Benchmark Dose Technical Guidance. (EPA/100/R-12/001). Washington, DC: Risk Assessment Forum, 2012.
[40]. European Food Safety Authority (EFSA) Scientific Committee, “Update: use of the benchmark dose approach in risk assessment,” EFSA Journal, vol. 15, no. 1, pp. 1-41, 2017.
[41]. N. Tsamandouras, A. Rostami-Hodjegan, L. Aarons, “Combining the ‘bottom up’ and ‘top down’ approaches in pharmacokinetic modelling: fitting PBPK models to observed clinical data,” British Journal of Clinical Pharmacology, vol. 79, no. 1, pp. 48-55, 2013.